Uxhaso lukaNdasa 2025: qaphela i-Sisbén, abanye bazothola inkokhelo ephindwe kabili
NgoMashi ka-2025, uHulumeni kazwelonke uyaqhubeka nokuzibophezela ekwesekeni abantu abasengozini enkulu. Ngokusebenzisa izibonelelo, kuhlose ukunciphisa umthelela wezomnotho ezweni. Kulabo ababhaliswe ku-Sisbén, lesi yisikhathi esibalulekile.
Izinzuzo zabiwa ngendlela ehlelekile, okwenza kube lula ukuthola izinsiza ezidingekayo. Kubalulekile ukuba abahlomula balunake ulwazi abalutholayo. Bangathola izaziso ngomakhalekhukhwini mayelana nokudluliselwa kwezibonelelo.
Izinkokhelo ziyingxenye yochungechunge lwezinhlelo zezenhlalakahle ezihloselwe ukuthuthukisa izinga lempilo yabantu. Kulo mongo, izibonelelo zikaMashi 2025 zibaluleke ngokukhethekile futhi zikhishwa phakathi nayo yonke inyanga.
Izibonelelo zikaMashi 2025: qaphelani omakhalekhukhwini, nina enine-Sisbén; abanye bazothola inkokhelo ephindwe kabili
NgoMashi, uHulumeni kazwelonke uzoqhubeka nokukhokha izibonelelo ezizuzisa abantu abasengozini enkulu ababhaliswe ku-Sisbén. Lolu hlelo lubalulekile ekuqinisekiseni ukuthi imindeni enemali encane ithola usizo lwezezimali oluyisiza ukuba ibhekane nezinselele zansuku zonke.
Naphezu kokuncishiswa kwesabelomali okuthinte izinhlangano ezifana ne-Prosperidad Social, izinhlelo eziningi zikaHulumeni zizoqhubeka nokusebenza. Lokhu kubonisa ukuzibophezela koMbuso ekuvikeleni abantu abasengozini enkulu ezweni nasekunikezeni izinsiza abazidingayo ukuze baphile.
Izibonelelo ezizoqhubeka nokukhokhwa ngoMashi ka-2025
Lokhu kudluliselwa kwezibonelelo kwaqala ngo-13 kuFebhuwari odlule futhi kuzoqhubeka kuze kube ngu-15 kuMashi. Ngalesi sikhathi, kuzokwenziwa izinkokhelo ezihambisana nosizo oluhlukahlukene lwezenhlalakahle. Kubalulekile ukuba abahlomula banake izinsuku nezindlela zokukhokha ezizosetshenziswa ukuze kuqinisekiswe ukuthi bayaluthola lolo sizo.
Olunye lwezinhlelo ezivelele yi-Devolución del IVA (ukubuyiselwa kwentela ye-VAT), isibonelelo esihlose ukunciphisa umthwalo wezindleko zemikhiqizo eyisisekelo. Ukuze umuntu azi ukuthi uyahlomula yini kulolu hlelo, angangena kusayithi elihlinzekwe yi-Prosperidad Social. Leli thuluzi libalulekile ukuze izakhamuzi zikwazi ukuqinisekisa isimo sazo futhi zithole usizo ngendlela ephumelelayo.
Ngaphezu kwe-Devolución del IVA, kunezinye izinhlelo ezizonikeza nezibonelelo. Kubalulekile ukuba labo ababhaliswe ku-Sisbén bazi ngazo zonke izindlela ezitholakalayo ukuze bazuze ngokugcwele ngosizo abalutholayo.
Izinzuzo zezibonelelo kubantu abasengozini
Izibonelelo ziyindlela ebalulekile yokulwa nobumpofu nokukhuthaza ukubandakanywa emphakathini. Ngalezi zinkokhelo zezimali, uHulumeni uhlose ukunciphisa izidingo eziphuthumayo zemindeni kuphela, kodwa futhi ukhuthaze ukuthuthuka kwesikhathi eside.
Ngokunikezwa kwezibonelelo, kungahlangatshezwana nezidingo eziyisisekelo njengokudla, imfundo nokunakekelwa kwezempilo. Lokhu kubaluleke ngokukhethekile esimweni lapho imindeni eminingi ibhekene nobunzima bezomnotho. Izibonelelo zenza abahlomula bakwazi ukuthola kalula izimpahla nezinsizakalo, ngaleyo ndlela bathuthukise izinga labo lokuphila.
Indlela yokuthola izibonelelo ze-Sisbén
Ukuze uthole izibonelelo, kubalulekile ukuba ubhaliswe ku-Sisbén. Lolu hlelo lusiza uHulumeni ukuba ahlonze abantu nemindeni edinga usizo olukhulu. Inqubo yokubhalisa ilula, kodwa kubalulekile ukuba imininingwane enikeziwe ibe ngeyakamuva futhi ibe yiqiniso.
Uma umuntu esebhalisiwe, kufanele anake izaziso azithola ngomakhalekhukhwini wakhe. Kuvamile ukuba uHulumeni athumele izaziso ngezibonelelo ezitholakalayo nangezinsuku okuzokwenziwa ngazo izinkokhelo. Izaziso zomakhalekhukhwini ziyithuluzi eliwusizo lokuhlala unolwazi nganoma yiziphi izindaba ezintsha eziphathelene nezibonelelo.
Ngaphezu kwalokho, ngesikhathi sokukhishwa kwezibonelelo, kuyancomeka ukuba abahlomula baxhumane nezinhlangano eziphethe, njenge-Prosperidad Social. Lezi zinhlangano zinganikeza ulwazi olwengeziwe futhi ziphendule imibuzo mayelana nezinhlelo zosizo ezitholakalayo.
Umthelela wezibonelelo emphakathini
Selokhu zaqalwa, izibonelelo zibe nomthelela omuhle emphakathini. Imindeni ethola usizo lwezezimali iyakwazi ukuhlangabezana nezidingo eziyisisekelo futhi ithuthukise inhlalakahle yayo. Lokhu kuholela ekuzinzeni okukhulu ngokomzwelo, futhi ezimweni eziningi kunikeza nethuba lokutshala imali emfundweni noma emabhizinisini amancane.
Eminye imindeni isebenzise izibonelelo ukuze ithole ukunakekelwa kwezempilo okungcono, ithenge imithi noma ikhokhele imithi yokwelashwa eyayingakwazi ukuyikhokhela ngaphambili. Lokhu kuye kwasiza abantu abasengozini ukuba bathuthukise kakhulu izinga labo lokuphila.
Izinselele ekukhishweni kwezibonelelo
Naphezu kwenqubekelaphambili ekusatshalalisweni kwezibonelelo, kusekhona izinselele uHulumeni okufanele abhekane nazo. Ukungalingani kokufinyelela olwazini nobunzima bokubhalisa ku-Sisbén ngezinye zezinkinga ezisaqhubekayo. Akubona bonke abantu abazi ngezinqubo ezidingekayo ukuze bathole lezi zinsiza.
Ngaphezu kwalokho, ukuncishiswa kwesabelomali kuthinta inani lezinsiza ezitholakalayo zezinhlelo zezenhlalakahle. Lokhu kungadala ukungaqiniseki kubantu mayelana nokuqhubeka kwezibonelelo nobubanzi bosizo. Kubalulekile ukuba uHulumeni asebenzise amasu aqinisekisa ukutholakala kwezinsiza okuqhubekayo ukuze asekele izakhamuzi eziswele kakhulu.
Ikusasa lezibonelelo eColombia
Uma sibheka ikusasa, kungenzeka ukuthi izinhlelo zezibonelelo eColombia zizoqhubeka noma zande nakakhulu. Ukulwa nobumpofu kanye nokuba sengozini emphakathini sekuyinto ebaluleke kakhulu. Umphakathi kanye nezinhlangano ezingezona ezikahulumeni nazo zidlala indima ebalulekile kulokhu, zisekela izinhlelo ezihlose ukuthuthukisa inhlalakahle yemiphakathi.
Ukuthuthukiswa kwamasu amasha okuhambisa izibonelelo, njengokusebenzisa ubuchwepheshe nezinhlelo zokusebenza zamaselula, kungasiza ukwenza kube lula ukuzithola. Lokhu kubalulekile emhlabeni oqhubeka uba ngowedijithali, lapho abantu abaningi besebenzisa amafoni ahlakaniphile. Izinhlelo ezihlanganisa ubuchwepheshe ekuhambiseni izibonelelo zinganciphisa izithiyo zobuphathi futhi zifinyelele kubantu abaningi.
Njengoba kubonakala, izibonelelo ziyithuluzi elibalulekile lokuqinisa ubumbano emphakathini. NgoMashi 2025, njengoba lolu sizo luqhubeka, kulindeleke ukuthi abantu abaningi baseColombia bakwazi ukuluthola futhi bathuthukise izinga lempilo yabo. Ukunakekela nokuzibophezela kukaHulumeni kubalulekile ukuze kuqinisekiswe ukuthi lezi zinsiza zifika kulabo abazidinga kakhulu, kuvuleke izindlela eziya ekusaseni elinokulingana nobulungisa obukhulu kubo bonke.
