Ikusasa lokuba nomuzi wakho lisengozini ngenxa yokumiswa kwesibonelelo esithi ‘Mi Casa Ya’
Ithemba lemindeni eminingi yaseColombia lokuba nemizi yayo lisengozini. Ukumiswa kwakamuva kohlelo olubalulekile kubangele igagasi lokungaqiniseki. Lolu shintsho luthinte izinkulungwane zemindeni endleleni eya ekuthengeni umuzi.
Okuqukethwe Okuhlobene
Isimo sibucayi futhi kubonakala ukungeneliseki okusabalele. Imindeni ibhekene nethuba lokulahlekelwa yimali eyilondolozile nephupho layo lokuba nomuzi. Usuku nosuku, ukushuba kwesimo kuyakhula njengoba ilindele izimpendulo zikahulumeni.
Iphupho lokuba nomuzi lisengozini
Cishe imizi engu-40 000 ithintekile ngokumiswa kohlelo, okudale ukungaqiniseki okuphelele phakathi kwemindeni ethintekile.
Ukumiswa kwakamuva kohlelo ‘Mi Casa Ya’ kuthinte imindeni eminingi eyayinethemba lokuba nomuzi wayo. Lolu hlelo, olwalunikeza izibonelelo zikahulumeni zokuxhasa ukuthengwa kwemizi, lwahlomulisa izinkulungwane zabantu baseColombia, manje ababhekene nokungaqiniseki.
Icala elivelele ngelika-Angie Quiroga, yena nomndeni wakhe bengomunye wemizi engu-40.000 ethintwe yilesi sinyathelo. Umndeni wakwaQuiroga wawusuqalile ukuthenga umuzi oyingxenye yephrojekthi yezindlu eBogotá, unethemba lokuthi umuzi wawo uzolethwa ngo-2025.
Nokho, ngemva kokumiswa kwesibonelelo, isikhathi sokulethwa sanwetshwa kwaze kwaba ngu-2026, futhi intengo yomuzi yenyuka kakhulu. Ngaphandle kwesibonelelo, umndeni awunayo imali eyanele yokukhokha umehluko, okuphoqa ukuba ulahle iphupho lawo lokuba nomuzi wawo.
Lesi simo sidale ukunganeliseki okukhulu phakathi kwabathintekile, abazizwa bengenamandla lapho bebhekene nokulahlekelwa yimali yabo abayongile nomzamo abawenzile ukuze bathole ikhaya elinesithunzi.
Isicelo sokucabanga kabusha
Umyalezo wabathintekile ucacile: bacela uHulumeni nezinkampani zokwakha ukuba bacabange kabusha isimo sabo futhi bafune izixazululo ezingalimazi labo abatshale isikhathi nezinsiza kule maphrojekthi.
Imiphumela yokuhoxa
Inqubo yokuhoxa ekuthengeni ikhaya ihambisana nezinhlawulo ezinkulu zezimali kubathengi. Izinkampani zokwakha zifuna ukuthi kukhokhwe imali yesibambiso uma umthengi ehoxa, okusho ukuthi imindeni ayilahlekelwa nje kuphela yimali eyitshalile ekuqaleni, kodwa nangengxenye yemali yayo eyongile.
Ngaphezu kwalokho, kwezinye izimo, labo abahoxayo bangabhekana nezinhlawulo ezifika ku-10% yenani eliphelele lesakhiwo uma sebesayine isivumelwano sokuphathiswa kwezimali, okwenza isimo sabathintekile sibe sibi nakakhulu.
Nakuba ukumiswa koxhaso lwe-‘Mi Casa Ya’ kudala ukungaqiniseki, kuthiwe imindeni ebisivele isenqubweni yokufaka isicelo ingaqhubeka nesicelo sayo sokwabelwa uxhaso, inqobo nje uma isesimweni esithi ‘solicitante preasignación-cumple’.
Nokho, lokhu akuqinisekisi ukuthi bonke abathintekile bazokwazi ukuthola lolu sizo, ngakho ikusasa lemindeni eminingi lisaqhubeka lingaqinisekile njengoba ilindele isixazululo esivela kuHulumeni.
Umthelela walesi sinqumo sokuphatha ubonakala kuzo zonke izingxenye zomphakathi. Ukukhathazeka kwemindeni ebona amaphupho ayo eshabalala kuyabonakala. Kudingeka izinyathelo ezisheshayo ezizobuyisa ukwethenjwa futhi zenze imindeni iphinde ibe nethemba lokuthola ikhaya elinesithunzi.
Ukubaluleka kwezinhlelo ezifana ne-‘Mi Casa Ya’ akukhona nje kuphela ekusekeleni ngezimali, kodwa nasekwakheni ikusasa elingcono lezinkulungwane zabantu baseColombia. Ikhaya alilona nje uphahla; liyindawo okwakhelwa kuyo amaphupho futhi kwakhiwe ikhaya.
Njengoba zibheke phambili, imindeni isaqhubeka inethemba lokuthi uxhaso luzoqala kabusha futhi izokwazi ukufeza iphupho lokuba nemizi yayo. Isimo samanje siyisikhumbuzo esicacile sezinselele imindeni eminingi ebhekana nazo lapho ifuna indawo engayibiza ngokuthi ikhaya.
