Ngxamiseko: Fumanisa izibonelelo ezi-3 ezibalulekileyo ezisasebenza eColombia ngo-2025

Iintengiso

Imeko yezoqoqosho eColombia ibangele utshintsho olubalulekileyo kwimigaqo-nkqubo yezentlalo. Phakathi kwengxaki yezemali karhulumente, uRhulumente uthathe amanyathelo angqongqo. Noko ke, ezinye izibonelelo ezibalulekileyo ziya kuqhubeka zixhasa abo bazidinga kakhulu.

Kulo nyaka ka-2025, iinkqubo ezintathu ezibalulekileyo zisaqhubeka, zixhamlisa izigidi zabantu baseColombia. Isigqibo sikaRhulumente sijolise ekukhuseleni amaqela asemngciphekweni kakhulu eluntwini.

Apha ngezantsi, siza kuqwalasela izibonelelo eziza kuqhubeka nokusebenza kunye nefuthe lazo kubomi babemi baseColombia.

Iintengiso

Ingxaki yemali karhulumente

Fumanisa ngezibonelelo ezi-3 eziza kuqhubeka eColombia ngo-2025 emva kokucuthwa kwenkxaso-mali nguRhulumente. URhulumente weSizwe uyinciphise kakhulu imali eyabelwe izibonelelo, kodwa iinkqubo ezintathu eziphambili ziza kuqhubeka zixhamlisa izigidi zabantu baseColombia.

Izibonelelo eziza kuqhubeka ngo-2025

I-Departamento de Prosperidad Social (DPS) iqinisekisile ukuba ezi zibonelelo zikhethwe ngenxa yefuthe lazo elithe ngqo kumaqela azidinga kakhulu, ngakumbi abantwana, abantu abadala nabasetyhini abaziintloko zamakhaya. Ezi nkqubo zibalulekile ekuncedeni ukunciphisa ifuthe lengxaki yezoqoqosho ejongene nelizwe.

Isibonelelo sabantu abadala

Esinye sezibonelelo eziza kusinda ekucuthweni kwenkxaso-mali yinkqubo ejoliswe kubantu abadala. Le nkqubo ayizukuqhubeka nje kuphela, kodwa iza kwandisa kakhulu inani labantu efikelela kubo. Ngo-2025, esi sibonelelo siza kuxhamlisa abantu abazizigidi ezi-2,8, ukwanda okuphawulekayo xa kuthelekiswa nabantu abazizigidi ezi-1,7 kunyaka ophelileyo. Ukongeza, isixa sesibonelelo siza kunyuka sisuka kwi-$80.000 siye kwi-$230.000 ngenxa yohlaziyo lwenkqubo yomhlalaphantsi, nto leyo eza kunika isiqabu esikhulu kweli qela labemi.

Isibonelelo sabantu abadala siba yintsika ebalulekileyo yokuqinisekisa ukuba abantu abasele bekhulile bayakwazi ukuhlangabezana neemfuno zabo ezisisiseko. Olu ncedo lubalulekile, ngakumbi kwimeko yezoqoqosho apho iintsapho ezininzi zisokola ukufikelela ekupheleni kwenyanga.

Uncedo lwabasetyhini abaziintloko zamakhaya

Enye inkqubo eza kuqhubeka inceda abantu luluncedo olunikezelwa kwabasetyhini abaziintloko zamakhaya. Oomama abanabantwana abangaphantsi kweminyaka emithandathu baza kuqhubeka befumana esi sibonelelo ngaphandle kotshintsho kwindlela esakhiwe ngayo okanye kwinani labantu esifikelela kubo. Le nkxaso ibalulekile, kuba abaninzi kwaba basetyhini ngabona baxhasa iintsapho zabo.

Uncedo lwezemali kwaba mama lubalulekile kuzinzo lwabo lwezoqoqosho nolwabantwana babo. Kwilizwe apho ukungalingani ngokwesini kusaqhubeka khona, esi sibonelelo silinyathelo eliya kubulungisa obukhulu. Oomama abaxhamlayo baza kukwazi ukusebenzisa le mali ekutyeni, kwimfundo nakwimpilo yabantwana babo, nto leyo eza kuba negalelo kwintlalontle yeentsapho.

Devolución del IVA

Inkqubo yeDevolución del IVA nayo iza kuqhubeka isebenza njengangoku. Le nkqubo, eyenzelwe ukunciphisa umthwalo werhafu yexabiso elongeziweyo kumakhaya ahlwempuzekileyo, ibalulekile kwiintsapho ezininzi ezijongene nobunzima bezoqoqosho. IDevolución del IVA iye yaba yindlela esebenzayo yokubuyisela kumakhaya asemngciphekweni kakhulu ubuncinane inxalenye yale rhafu.

Ngokuqhubeka kweDevolución del IVA, uRhulumente akajongi nje ekunciphiseni uxinzelelo lwezoqoqosho kumakhaya aseColombia, kodwa nasekukhuthazeni ukusetyenziswa kwemali ngobulumko ngakumbi phakathi kwabona bantu bahlelelekileyo. Le nkqubo inegalelo ekuphuculeni umgangatho wobomi babo bayidinga kakhulu, iqinisekisa ukuba bayakwazi ukufumana izinto ezisisiseko ngaphandle kokuncama ezinye iimfuno.

Izizathu ezibangela la manyathelo angqongqo

Isigqibo sokugcina ezi zibonelelo zintathu sijolise ekuqinisekiseni inqanaba elisezantsi lenkxaso yoluntu ngeli lixa ilizwe likwimeko yezoqoqosho enzima. Ingxaki yezemali karhulumente ikhokelele ekucuthweni kwenkxaso-mali kwiinkalo ezahlukeneyo, kodwa uRhulumente uyibonile indlela ekubaluleke ngayo ukugcina iinkqubo ezithile ezinefuthe elithe ngqo kubomi babemi abazidinga kakhulu.

Imeko yezoqoqosho iphawulwe kukunyuka kwamaxabiso, ukungabikho kwemisebenzi nobuhlwempu, nto leyo ebangele ukuba iintsapho ezininzi zijamelane nemeko enzima kakhulu. Ngenxa yoko, ukuqhubeka kwezi zibonelelo kulinge lokunciphisa ifuthe lale meko nokunika amaqela asemngciphekweni uzinzo oluthile.

Ukukhuselwa kwabantwana, abantu abadala nabasetyhini abaziintloko zamakhaya yinto ephambili kula maxesha anzima. Ezi zibonelelo azinikeli nje isiqabu kwezoqoqosho, kodwa zikwabonisa ukuqondwa kwemfuneko yokuba kubekho urhulumente ojongene nentlalontle yabemi bakhe. Kule meko, uxanduva lukaRhulumente eluntwini lubonakala ngokubeka ezi zibonelelo kwindawo ephambili. Uhlaziyo lwenkqubo yomhlalaphantsi, ukuqhubeka koncedo kwabasetyhini kunye neDevolución del IVA kudibanisa inkxaso yoluntu ebalulekileyo kwiintsapho ezininzi zaseColombia.

Ingxoxo ngenkxaso yoluntu eColombia iza iqatsela njengoko abemi bejamelana nemeko apho iindleko zokuphila ziqhubeka zinyuka. Kubalulekile ukuqhubeka kuvavanywa ukusebenza kwezi nkqubo nokuqwalaselwa kohlengahlengiso olufunekayo ukuze kwandiswe ifuthe lazo. Amandla kaRhulumente okuziqhelanisa nokuphendula kwiimfuno eziguqukayo zabemi bakhe aza kubaluleka kwiminyaka ezayo.

Ngamafutshane, ezi zibonelelo ziyindlela yokunika isiqabu phakathi kwengxaki yezemali karhulumente ejongene nayo iColombia. Ukuqhubeka kwezi nkqubo nangona kucuthwa inkxaso-mali kubonisa isigqibo sikaRhulumente sokubeka phambili ukukhuselwa kwabona bantu basemngciphekweni, eqinisekisa ukuba izigidi zabantu baseColombia ziyakwazi ukufumana inkxaso ebalulekileyo kwintlalontle yazo yemihla ngemihla.

Amanqaku afanayo